Η αυτοεκτίμηση αναφέρεται στη σφαιρική άποψη που έχει κάποιος για την αξία του ως ατόμου. Κατά πόσο είναι ικανοποιημένος με τον εαυτό του, τον θεωρεί αξιόλογο.
Η αυτοαντίληψη - ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας -περιλαμβάνει 2 όψεις
Τον πραγματικό εαυτό που αναφέρεται στα χαρακτηριστικά που αποδίδουμε στον εαυτό μας και τον ιδανικό εαυτό που αναφέρεται στο άτομο που ιδανικά θα θέλαμε να γίνουμε. Όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση της πραγματικής εικόνας του εαυτού και του ιδανικού εαυτού, τόσο χαμηλότερη είναι η αυτοεκτίμηση.
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση μας καθιστά πιο ευάλωτους στο άγχος και στην κατάθλιψη. Επηρεάζει την απόδοσή μας στις καθημερινές δραστηριότητες και κυρίως τις προσωπικές μας σχέσεις, εργασιακές, φιλικές, ερωτικές. Χαρακτηρίζεται από ευαισθησία στην αρνητική κριτική – αξιολόγηση των άλλων. Το άτομο επηρεάζεται σε υπερβολικό βαθμό από τις αντιλήψεις που οι άλλοι έχουν για εκείνο, διαμορφώνει μια παραμορφωμένη εικόνα εαυτού και συχνά δε συμπεριφέρεται όπως επιθυμεί αλλά όπως οι άλλοι αναμένουν να συμπεριφερθεί. Η παραπάνω σύγκρουση οδηγεί στην έκλυση συναισθημάτων άγχους, θλίψης, θυμού.
Τα σημαντικά πρόσωπα στη ζωή μας αποτελούν καθρέφτη μέσα από τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας και έχουμε ανάγκη τη θετική τους εκτίμηση. Η προσπάθεια να πετύχουμε την αποδοχή των «σημαντικών άλλων» και να βρούμε ασφάλεια, ως ένα βαθμό ευνοεί την προσαρμογή, αναπτύσσει την αυτοεκτίμησή μας και βελτιώνει τη λειτουργικότητά μας.
Ωστόσο, η αυτοεκτίμηση είναι σαν ένα θερμόμετρο που το μισό βρίσκεται μέσα μας και επηρεάζεται από τις δικές μας προσωπικές πεποιθήσεις, αξιολογήσεις για την επίτευξη ή όχι των επιδιωκόμενων στόχων μας και το άλλο μισό βρίσκεται έξω από εμάς και επηρεάζεται από τους «σημαντικούς άλλους». Όσο πιο βαθιά μέσα μας βρίσκεται το θερμόμετρο, τόσο πιο εύκολα μπορούμε να βρούμε την ισορροπία. Σημαντική είναι η αποδοχή από εμάς τους ίδιους καταρχάς, των ικανοτήτων αλλά και των αδυναμιών μας. Η αυτοβελτίωση είναι θεμιτή για να γίνουμε καλύτεροι όχι απαραίτητα για να φτάσουμε στο ιδανικό. Επιπρόσθετα, οι άνθρωποι που πιστεύουν στον εαυτό τους, προσδοκούν θετικές εμπειρίες, ενεργοποιούνται, και αυξάνουν τις πιθανότητες για θετικό αποτέλεσμα - οδηγούνται στη λεγόμενη αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
Η αλλαγή και η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης είναι εφικτή, και έρχονται κάποιες στιγμές στη ζωή μας που είναι αναγκαία. Αρκεί να δώσουμε μια ευκαιρία στον εαυτό μας.